Wprowadzenie
Centralized Exchange (CEX) to scentralizowana giełda kryptowalut, na której handel aktywami cyfrowymi odbywa się za pośrednictwem pośrednika – firmy posiadającej kontrolę nad funduszami użytkowników.
Jak działa CEX?
- Użytkownik wpłaca środki na konto giełdy (custodial model)
- Giełda zarządza kluczami prywatnymi i funduszami
- Transakcje odbywają się w wewnętrznej bazie danych (nie na blockchainie)
- Rozliczenia i matching zleceń są przeprowadzane centralnie
Zalety Centralized Exchange
- Wysoka płynność i duży wolumen obrotu
- Szybkie transakcje (milisekundy)
- Łatwy interfejs i obsługa fiat (USD, EUR, PLN)
- Zaawansowane narzędzia tradingowe (margin, futures, opcje)
- Możliwość szybkiego odzyskania dostępu (reset hasła)
Wady i ryzyka
- Ryzyko kontrahenta – giełda może zbankrutować (FTX, QuadrigaCX)
- Brak prawdziwej własności aktywów („not your keys, not your coins”)
- Podatność na ataki hakerskie
- Cenzura i blokowanie kont
- Regulacje i KYC/AML
Największe CEX-y (2026)
Binance, Coinbase, Kraken, Bybit, OKX, KuCoin, Gate.io, Bitget.
CEX vs DEX
W przeciwieństwie do Decentralized Exchange (DEX) , CEX oferuje wyższą wygodę i płynność, ale kosztem utraty suwerenności nad środkami.
Aktualny stan (2026)
Mimo rosnącej popularności DEX-ów i DeFi, Centralized Exchanges nadal dominują pod względem wolumenu obrotu (ok. 70-80% całego rynku kryptowalut). Coraz więcej CEX-ów wprowadza jednak rozwiązania hybrydowe i self-custody.
Dodano: 17 maja 2026